Επιτροπή των Περιφερειών (CoR)



Η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕΤΠ) αποτελεί πολιτική συνέλευση η οποία παρέχει στις τοπικές και περιφερειακές αρχές τη δυνατότητα να εκφράζουν τις απόψεις τους στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΕΤΠ συστάθηκε με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και πραγματοποίησε την πρώτη της συνεδρίαση τον Μάρτιο του 1994.

Η ΕΤΠ απαρτίζεται από 344 τακτικά και ισάριθμα αναπληρωματικά μέλη. Όλα τα μέλη διορίζονται για πέντε έτη από το Συμβούλιο, μετά από πρόταση των κρατών μελών. Αν και κάθε χώρα επιλέγει τα μέλη που την εκπροσωπούν με το δικό της τρόπο, οι αντιπροσωπείες οφείλουν να αντικατοπτρίζουν την πολιτική, γεωγραφική και περιφερειακή ή τοπική ισορροπία δυνάμεων του κράτους μέλους. Τα μέλη είναι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι ή βασικοί παράγοντες των τοπικών ή περιφερειακών αρχών της περιφέρειάς τους:

  • Αυστρία 12

  • Βέλγιο 12

  • Βουλγαρία 12

  • Γαλλία 24

  • Γερμανία 24

  • Δανία 9

  • Ελλάδα 12

  • Εσθονία 7

  • Ηνωμένο Βασίλειο 24

  • Ιρλανδία 9

  • Ισπανία 21

  • Ιταλία 24

  • Κάτω Χώρες 12

  • Κύπρος 6

  • Λετονία 7

  • Λιθουανία 9

  • Λουξεμβούργο 6

  • Μάλτα 5

  • Ουγγαρία 12

  • Πολωνία 21

  • Πορτογαλία 12

  • Ρουμανία 15

  • Σλοβακία 9

  • Σλοβενία 7

  • Σουηδία 12

  • Τσεχική Δημοκρατία 12

  • Φινλανδία 9

Η ΕΤΠ επιτελεί το έργο της με τη βοήθεια έξι εξειδικευμένων επιτροπών, που απαρτίζονται από μέλη της, τα οποία εξετάζουν λεπτομερώς τις προτάσεις για τις οποίες ζητείται η γνωμοδότηση της ΕΤΠ και καταρτίζουν σχέδια γνωμοδότησης. Στα σχέδια γνωμοδότησης υπογραμμίζονται τα σημεία εκείνα, όπου διαπιστώνεται σύγκλιση με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και εκείνα στα οποία προτείνονται τροποποιήσεις με στόχο τη βελτίωση του εγγράφου:

  • CIVEX Επιτροπή "Ιθαγένεια, διακυβέρνηση, θεσμικές και εξωτερικές υποθέσεις"

  • COTER Επιτροπή "Πολιτική εδαφικής συνοχής"

  • ECOS Επιτροπή "Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική"

  • EDUC Επιτροπή "Πολιτισμός, παιδεία και έρευνα"

  • ENVE Επιτροπή "Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και ενέργεια"

  • NAT Επιτροπή "Φυσικοί πόροι"

Το κάθε σχέδιο γνωμοδότησης συζητείται, στη συνέχεια, σε μία από τις πέντε συνόδους ολομέλειας της ΕΤΠ που διεξάγονται κάθε χρόνο. Εάν η πλειοψηφία το εγκρίνει, τότε υιοθετείται ως γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών και διαβιβάζεται στην Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η ΕΤΠ εκδίδει επίσης ψηφίσματα που αφορούν θέματα πολιτικής επικαιρότητας.

Τέσσερις πολιτικές ομάδες, που εκφράζουν τα κυριότερα ευρωπαϊκά πολιτικά ρεύματα, εκπροσωπούνται στην ΕΤΠ: η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PES), η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (EPP), η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Κόμματος των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και Μεταρρυθμιστών (ALDE) και η Ομάδα της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας (EA).

Η Επιτροπή και το Συμβούλιο υποχρεούνται από τις Συνθήκες να ζητούν τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών όποτε διατυπώνονται νέες προτάσεις σε τομείς που ενδέχεται να έχουν συνέπειες στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ όριζε πέντε τέτοιους τομείς: την οικονομική και κοινωνική συνοχή, τα διευρωπαϊκά δίκτυα υποδομών, την υγεία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ ήρθε να προσθέσει πέντε ακόμη τομείς, την πολιτική απασχόλησης, την κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, την επαγγελματική κατάρτιση και τις μεταφορές, οι οποίοι καλύπτουν σήμερα το μεγαλύτερο φάσμα των δραστηριοτήτων της ΕΕ.

Εκτός από τους προαναφερθέντες τομείς, η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατηρούν το δικαίωμα να ζητούν τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για προτάσεις που μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο. Η ΕΤΠ μπορεί εξάλλου να καταρτίζει γνωμοδοτήσεις με δική της πρωτοβουλία, προσθέτοντας έτσι, διάφορα θέματα στο πρόγραμμα της ΕΕ.

Τρεις βασικές αρχές διέπουν το έργο της ΕΤΠ:

Η επικουρικότητα: Η αρχή αυτή, η οποία συμπεριελήφθη στις Συνθήκες ταυτόχρονα με τη σύσταση της ΕΤΠ, διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη. Επομένως, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να αναλαμβάνει δράσεις οι οποίες μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

Η εγγύτητα: Κάθε επίπεδο διακυβέρνησης πρέπει να φροντίζει να βρίσκεται στο "πλευρό του πολίτη", κυρίως οργανώνοντας το έργο του με διαφάνεια, έτσι ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος είναι αρμόδιος για κάθε θέμα και με ποιο τρόπο θα μπορούν να εισακούονται οι απόψεις τους.

Η εταιρική σχέση: Για μία ορθή ευρωπαϊκή διακυβέρνηση απαιτείται η συνεργασία του ευρωπαϊκού, τού εθνικού, του περιφερειακού και του τοπικού επιπέδου διακυβέρνησης. Καθεμία από τις τέσσερις αυτές βαθμίδες είναι απαραίτητη και η παρουσία της είναι επιβεβλημένη σε όλο το φάσμα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.