Αναλάβαμε πρόσθετες αρμοδιότητες χωρίς ανάλογους πόρους. Απαιτούμε στήριξη, όχι απαξίωση.
Η Ένωση Δήμων Κύπρου και οι πέντε Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια και προσέγγιση που παρουσιάζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως οικονομικό βάρος και απαξιώνει τον θεσμό. Οι Δήμοι και οι ΕΟΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, συντηρούν υποδομές, φροντίζουν τις γειτονιές, στηρίζουν ευάλωτες ομάδες και υπηρετούν καθημερινά τους πολίτες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ποιότητα ζωής. Η απομόνωση οικονομικών μεγεθών από αυτό το έργο δημιουργεί μια στρεβλή εικόνα και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών σε έναν βασικό θεσμό της δημοκρατίας. Όταν, μάλιστα, η πληροφόρηση που τροφοδοτεί αυτή την εικόνα προέρχεται από την ίδια την κυβέρνηση, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο και το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Σε σχέση με δημοσίευμα στον σημερινό Τύπο περί «βόμβας 755 εκατ. ευρώ» στα οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αναφορά στην Έκθεση Δημοσιονομικών Κινδύνων του Υπουργείου Οικονομικών, υπογραμμίζουμε ότι η καταγραφή οικονομικών υποχρεώσεων δεν δικαιολογεί τη συνολική απαξίωση του θεσμού. Απαιτείται πλήρης αποτύπωση της φύσης και της προέλευσης των υποχρεώσεων, των ιστορικών εκκρεμοτήτων και των ευθυνών όλων των εμπλεκομένων. Κυρίως, δεν μπορεί να παραβλέπεται ότι αναλάβαμε πρόσθετες αρμοδιότητες χωρίς ανάλογους και επαρκείς πόρους. Ο χειρισμός των επικίνδυνων οικοδομών από τους ΕΟΑ και η συντήρηση των δρόμων πρωταρχικής σημασίας από τους Δήμους είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η μεταρρύθμιση του 2024 δεν μπορούσε να διαγράψει αυτομάτως χρέη δεκαετιών και συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις, ούτε να επιτύχει χωρίς την αναγκαία χρηματοδότηση και στελέχωση. Οι Δήμοι και οι ΕΟΑ δεν είναι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Όπως το κεντρικό κράτος, οφείλουν να αξιολογούνται με όρους χρηστής διαχείρισης, δημόσιου έργου και κοινωνικής προσφοράς. Τα δύο μέτρα και δύο σταθμά δεν είναι αποδεκτά.
Η Ευρωπαϊκή Χάρτα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναγνωρίζει τον θεμελιώδη ρόλο των τοπικών αρχών και προβλέπει πόρους ανάλογους των αρμοδιοτήτων τους. Καλούμε την κυβέρνηση να αντιμετωπίζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως θεσμικό εταίρο και να εφαρμόσει αυτή την αρχή, με πραγματική κοστολόγηση των αρμοδιοτήτων και επαρκή, σταθερή χρηματοδότηση. Η κρατική χρηματοδότηση δεν αποτελεί χάρη προς τους Δήμους και τους ΕΟΑ, αλλά πόρο για την εξυπηρέτηση των ίδιων των πολιτών. Προς το παρόν, ο μόνος κερδισμένος από τη μεταρρύθμιση είναι το κεντρικό κράτος, το οποίο έχει ξεφορτώσει αρμοδιότητες χωρίς να μεταφέρει τους απαραίτητους πόρους. Η σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά το ποσοστό του ΑΕΠ που κατευθύνεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, είναι αποκαλυπτική για το πώς μας αντιμετωπίζει η κεντρική εξουσία: ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη η Τοπική Αυτοδιοίκηση στηρίζεται με διψήφια ποσοστά του ΑΕΠ εξασφαλίζοντας την απαραίτητη οικονομική αυτοτέλεια, στην Κύπρο παραμένουμε ουραγοί, με τη χρηματοδότηση να παραμένει καθηλωμένη σε ένα ελάχιστο ποσοστό, εντελώς αναντίστοιχο των αυξημένων ευθυνών μας.
Η Ένωση Δήμων Κύπρου και οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης απαιτούν ολοκληρωμένη και αντικειμενική ενημέρωση, ουσιαστικό διάλογο και συγκεκριμένες λύσεις. Διαφάνεια και λογοδοσία απαιτούνται από όλους, περιλαμβανομένου του κεντρικού κράτους. Η μεταφορά ευθυνών χωρίς τους αναγκαίους πόρους και η μετέπειτα απαξίωση των φορέων που τις αναλαμβάνουν πλήττουν τελικά τους πολίτες. Οι οικονομικές προκλήσεις αντιμετωπίζονται με συνεργασία, διαφάνεια και σχέδιο. Δεν αντιμετωπίζονται με την καλλιέργεια εντυπώσεων εις βάρος των Δήμων, των ΕΟΑ και των τοπικών κοινωνιών. Απαιτούμε ουσιαστική στήριξη και θεσμικό σεβασμό.
Ένωση Δήμων Κύπρου
4 Οκτωβρίου 2026