Όπως σας ενημερώσαμε στο προηγούμενο τεύχος μας, από τις 4 μέχρι τις 7 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε η εκπαιδευτική επίσκεψη του έργου SUSTAIN στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχαν 25 συνολικά άτομα από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Μετά το τέλος της επίσκεψης, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματο-λόγια, προκειμένου να μπορέσει να μετρηθεί ο βαθμός ικανοποίησής τους για την εκπαιδευτική επίσκεψη. Το ερωτηματολόγιο ζητούσε από τους συμμετέχοντες να δηλώσουν πόσο ικανοποιημένοι ήταν σε σχέση με δέκα κριτήρια που αφορούσαν τις προσδοκίες τους πριν την επίσκεψη, τη διάρθρωση του προγράμματος της επίσκεψης και το κατά πόσο αυτή εξυπηρετούσε τους σκοπούς του έργου SUSTAIN, καθώς και τις γνώσεις που αποκόμισαν οι συμμετέχοντες από την επίσκεψη.

Σύμφωνα με τις απαντήσεις, η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων έμειναν πολύ ή πάρα πολύ ικανοποιημένοι σε σχέση με 8 από τα 10 παραπάνω κριτήρια. Πολλοί ωστόσο δήλωσαν ότι δεν είχαν κατανοήσει πριν από τη συμμετοχή τους, το σκοπό της επίσκεψης (γεγονός που εξηγείται από το γεγονός ότι για πολλούς από τους συμμετέχοντες ήταν η πρώτη επίσκεψη αυτού του είδους στις Βρυξέλλες) και ότι θα προτιμούσαν να υπάρχουν περισσότερες «πρακτικές» και λιγότερες θεωρητικές ή γενικές παρουσιάσεις οργανισμών από τους διάφορους ομιλητές.

Μετά από πρόταση που υπέβαλε η Ένωση Δήμων Κύπρου στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Ευρώπη Για Τους Πολίτες», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τη συνεργασία της Ένωσης Δήμων Κύπρου με την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων του Νομού Χίου (ΤΕΔΚ ΧΙΟΥ), με στόχο την ανάπτυξη αδελφοποιήσεων των Δήμων-μελών των δύο Ενώσεων με Δήμους από άλλες χώρες της ΕΕ.

Η Ένωση Δήμων Κύπρου και η ΤΕΔΚ Χίου ξεκίνησαν τη συνεργασία τους πριν από μερικά χρόνια χάρη σε μια αδελφοποίηση των Δήμων Κερύνειας και Χίου. Το 2009 η συνεργασία τους επισημοποιήθηκε με την υπογραφή ενός μνημονίου συνεργασίας. Το 2010, οι δύο Ενώσεις συνεργάστηκαν στα πλαίσια του ευρωπαϊκού έργου DECISIVE, έργο που στόχευε στην εκπαίδευση εθελοντών και των λειτουργών των Δήμων για θέματα Αδελφοποιήσεων.

Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας των δύο Ενώσεων στα πλαίσια του έργου DECISIVE, έγινε προφανές ότι: η ΤΕΔΚ Χίου έχει μια αξιόλογη τεχνογνωσία στην εκτέλεση έργων της ΕΕ και την υποστήριξη των μελών της στη διαχείριση των δικών τους έργων, αλλά στερείται πρόσβασης σε πληροφορίες και δίκτυα ευρωπαϊκής κλίμακας.

Από την άλλη, η Ένωση Δήμων Κύπρου, μέσω του Γραφείου της στις Βρυξέλλες, έχει δημιουργήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργατών, που είναι σε θέση να παράσχει πρόσβαση σε πληροφορίες και Δήμους-εταίρους σε όλη την Ευρώπη, αλλά δεν έχει μηχανισμό για να στηρίξει τα μέλη της κατά την υποβολή των προτάσεων και την εκτέλεση των έργων.

Το έργο SUSTAIN στοχεύει να συνδυάσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των δύο εταίρων, δημιουργώντας έτσι επωφελείς συνέργειες για τα μέλη τους.

Το έργο θα επιδιώξει επίσης να συγκεντρώσει σε έναν ολοκληρωμένο οδηγό όλο το υλικό ενημέρωσης (οδηγοί, ιστοσελίδες, βιβλιογραφία, βέλτιστες πρακτικές…) για τις Αδελφοποιήσεις, προκειμένου να δοθούν πρακτικές απαντήσεις στους τοπικούς παράγοντες και πολίτες που επιδιώκουν να εργαστούν στον τομέα των Αδελφοποιήσεων.

Τέλος, το έργο θα δώσει στους ενδιαφερόμενους για Αδελφοποιήσεις από τους δύο εταίρους, τη δυνατότητα, όχι μόνο να μάθουν από τις εμπειρίες των εταίρων τους, αλλά να εργαστούν και στο περιβάλλον τους, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τις διαδικασίες που ακολουθούν.

Μια κοινή επίσκεψη μελέτης στις Βρυξέλλες θα τους δώσει επίσης τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον Εκτελεστικό Οργανισμό Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού (EACEA) και να κατανοήσουν τη λογική των Αδελφοποιήσεων και των ανθρώπων που εργάζονται στον οργανισμό.

Ως γνωστόν, η ΤΕΔΚ Ν. Χίου υπέβαλε τον Ιούνιο του 2010 σε συνεργασία με την Ένωση Δήμων Κύπρου την πρόταση για το ευρωπαϊκό έργο SUSTAIN, η χρηματοδότηση του οποίου εγκρίθηκε από την αρμόδια επιτροπή αξιολόγησης τον Αύγουστο του 2010.

Λίγες εβδομάδες μετά την υποβολή της πρότασης, δημοσιεύθηκε στην Ελλάδα ο νόμος εφαρμογής της διοικητικής μεταρρύθμισης της Αυτοδιοίκησης με την ονομασία «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» που ενώ το αρχικό σχέδιο δεν επηρέαζε τις Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΕΔΚ), εν τέλει προέβλεψε για την περιφέρεια βορείου Αιγαίου, τη συνένωση των ΤΕΔΚ Ν. Χίου, Ν. Λέσβου και Ν. Σάμου σε μια ενιαία Ένωση Δήμων Βορείου Αιγαίου.

Ο νέος εκλογικός νόμος, όριζε ότι τα υφιστάμενα δημοτικά συμβούλια και κατ’ επέκταση και το ΔΣ της ΤΕΔΚ Ν. Χίου, ένα μήνα πριν τις δημοτικές εκλογές (7η Νοεμβρίου 2010) και μέχρι το τέλος της θητείας τους, δεν προβλεπόταν να συνεδριάζουν παρά μόνο για υπερεπείγοντα θέματα, διάταξη που επιβλήθηκε για λόγους διαφάνειας. Η ΤΕΔΚ Ν. Χίου θα συνενωθεί με τις Ν. Λέσβου και Ν. Σάμου σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου Εσωτερικών της Ελλάδος, μεταξύ Απριλίου 2011 και Ιουλίου 2011, πράγμα που σημαίνει, ότι μέχρι τότε θα υφίσταται το σημερινό ΔΣ της, αλλά δεν θα έχει δικαίωμα να προβεί σε οποιαδήποτε πράξη πλην πολύ σημαντικών θεμάτων.

Όπως γίνεται κατανοητό, λόγω της ιδιάζουσας αυτής κατάστασης, ελλόχευε ο κίνδυνος να δημιουργηθούν προβλήματα στην υλοποίηση του SUSTAIN, ενός έργου ήδη εγκεκριμένου, του οποίου η απρόσκοπτη πρόοδος ήταν εξαιρετικά σημαντική τόσο για το Βόρειο Αιγαίο, όσο και την Ένωση Δήμων Κύπρου και το οποίο έχει πολλά να (συνέχεια από τη σελίδα 1) προσφέρει τόσο στο διοικητικό όσο και στο εθελοντικό προσωπικό των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ).

Για το λόγο αυτό, η ΤΕΔΚ Χίου ζήτησε εγκαίρως από τον Εκτελεστικό Οργανισμό για την Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό της ΕΕ (EACEA) να εξετάσει τη δυνατότητα αλλαγής του επικεφαλής εταίρου πριν υπογραφεί η σύμβαση μεταξύ του EACEA και της ΤΕΔΚ Ν. Χίου, προτείνοντας έπειτα από εσωτερική διαβούλευση που έγινε μεταξύ των εταίρων του έργου (ΤΕΔΚ Ν. Χίου και Ένωση Δήμων Κύπρου), να υπογραφεί η σύμβαση με επικεφαλής εταίρο την Ένωση Δήμων Κύπρου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη εκτέλεση του έργου.

Ο Εκτελεστικός οργανισμός, αφού εξέτασε όλα τα δεδομένα, δέχθηκε να πραγματοποιηθεί η αλλαγή αυτή. Έτσι πλέον επικεφαλής εταίρος στο έργο έγινε η Ένωση Δήμων Κύπρου, χωρίς ωστόσο αυτό να επιφέρει οποιαδήποτε αλλαγή στο έργο και χωρίς φυσικά να επηρεάζεται η υλοποίησή του.

Στα πλαίσια της υλοποίησης του έργου SUSTAIN, πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 19 Μαΐου, επίσκεψη του εμπειρογνώμονα της ΤΕΔΚ Χίου κου Βασίλη Κάμπουρα στην Κύπρο. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε, με σκοπό να έχει ο κ. Κάμπουρας επαφές με εκπροσώπους όσο το δυνατόν περισσότερων Δήμων γίνεται, για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης που επικρατεί σε κάθε έναν από αυτούς σχετικά με την αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ειδικά του προγράμματος «Ευρώπη για τους Πολίτες», και όπου είναι εφικτό και υπάρχει η ανάγκη, να δημιουργηθεί μια στενότερη σχέση με Δήμους, οι οποίοι ενδιαφέρονται αλλά αδυνατούν να υποβάλουν στο άμεσο μέλλον προτάσεις για χρηματοδότηση.

Η επίσκεψη, συγχρηματοδοτήθηκε μέσω του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Ευρώπη για τους Πολίτες», όπως και όλο το έργο SUSTAIN, το οποίο έχει σαν στόχο, τη συνεργασία των Ενώσεων Δήμων της Κύπρου και του Βορείου Αιγαίου με σκοπό τη στήριξη των Δήμων της Κύπρου και του Βορείου Αιγαίου στη συμμετοχή τους σε χρηματοδοτήσεις από ευρωπαϊκά κονδύλια και κυρίως μέσω του προγράμματος «Ευρώπη για τους Πολίτες».

Για το σκοπό αυτό και για πρακτικούς λόγους, οργανώθηκαν πέντε συναντήσεις παγκύπρια (μια σε κάθε επαρχία και μία με τους κατεχόμενους Δήμους ξεχωριστά), στις οποίες συγκεντρώθηκαν εκπρόσωποι των Δήμων, μεταξύ των οποίων Δήμαρχοι και Δημοτικοί Γραμματείς Δήμων από κάθε επαρχία ξεχωριστά.

Στις συναντήσεις συμμετείχαν σχεδόν όλοι οι Δήμοι (εκτός από τρεις), με έναν έως και τέσσερις εκπροσώπους ο καθένας, μεταφέροντας έτσι προς την Ένωση Δήμων σε ικανοποιητικό επίπεδο την υφιστάμενη κατάσταση στην αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων.

Σε κάθε μία από τις συναντήσεις έγινε συνοπτική παρουσίαση του έργου SUSTAIN από τη Λειτουργό της Ένωσης Δήμων κα Κάλια Μαρτίδη, με σκοπό την κατατόπιση των συμμετεχόντων σχετικά με την όλη προσπάθεια της Ένωσης Δήμων και ο κ. Κάμπουρας συνέχιζε εστιάζοντας στο περιεχόμενο της πρώτης αυτής συνάντησης.

Ακολούθως, καλούνταν οι παρευρισκόμενοι να αναφερθούν στη μέχρι τώρα εμπειρία του Δήμου τους στα ευρωπαϊκά προγράμματα και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε όλα τα στάδια της διαδικασίας συμμετοχής σε αυτά.

Σε κάθε μία από τις συναντήσεις, τονίστηκε ξεκάθαρα ότι η προσπάθεια αυτή με το εν λόγω έργο, το οποίο θα λήξει στο τέλος του τρέχοντος έτους, αποσκοπεί στο να δημιουργήσει τις βάσεις στους Δήμους και να τους βοηθήσει, τόσο θεωρητικά όσο και στην πράξη, να αποκτήσουν τις αναγκαίες γνώσεις και εφόδια, ούτως ώστε να είναι ικανοί στο μέλλον να συμμετέχουν όσο το δυνατόν πιο αυτόνομα και αποτελεσματικά σε ευρωπαϊκά προγράμματα, έχοντας πάντα στο πλευρό τους, στο βαθμό που χρειάζεται, την Ένωση Δήμων και τους συνεργάτες της.

Παρά τις όλες δυσκολίες και εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι σύμφωνα με τους συμμετέχοντες (εκπρόσωποι 30 από τους 33 Δήμους), παρατηρήθηκε έντονα το ζωηρό ενδιαφέρον τόσο των ιδίων όσο και των Δήμων τους για συμμετοχή στα ευρωπαϊκά προγράμματα.

Ενόψει των πιο πάνω, κρίνεται σκόπιμο κατά τις επόμενες φάσεις της υλοποίησης του έργου SUSTAIN, να καταβληθεί προσπάθεια καθοδήγησης των Δήμων τόσο της Κύπρου όσο και του Βορείου Αιγαίου, για εφαρμογή μιας σωστής διαδικασίας συμμετοχής και υλοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων, η οποία στο βαθμό που ακολουθείται θα εξασφαλίζει την επιτυχία και την αποκόμιση του μέγιστου δυνατού οφέλους των ενδιαφερομένων.